Thứ Hai, 30/11/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp đấu tranh chống tội phạm buôn bán, vận chuyển ma túy trên đường bộ tuyến biên giới Việt - Lào
Thạo Chom (45 tuổi, ngụ bản Khang Lếch, huyện Khăm Cợt, tỉnh Bô Ly Khăm Xay, Lào) bị cơ quan chức năng bắt giữ về hành vi vận chuyển 2.000 viên ma túy tổng hợp vào VN

Thực tế cho thấy các tuyến hoạt động tội phạm về ma túy luôn gắn liền với các tuyến giao thông, trong đó chủ yếu là giao thông đường bộ.

So với địa bàn cả nước, hoạt động MBVC ma túy trên tuyến đường bộ biên giới Việt – Lào liên tục gia tăng, diễn ra rất phức tạp, “nóng bỏng” hơn so với các tuyến đường bộ khác. Toàn tuyến dài 2.067 km, qua 10 tỉnh là Lai Châu, Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Kon Tum; có 31 huyện, 139 xã, 01 thị trấn; có 03 thị trấn, 06 cửa khẩu quốc gia, 13 cửa khẩu địa phương và hàng trăm đường mòn; là tuyến có địa hình rừng núi hiểm trở rất khó kiểm soát.
Đối với tuyến này, ma túy chủ yếu đi theo hướng từ Lào vào Việt Nam, tập trung tại khu vực biên giới các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị. Lượng ma túy phát hiện tại khu vực biên giới thuộc các tỉnh Quảng Bình, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Kon Tum rất hạn chế. Các đối tượng thường tập kết, vận chuyển ma túy từ Lào áp sát các bản thuộc huyện biên giới các tỉnh Poly khăm xay, Khăm Muộn, Xiêng Khoảng giáp với Hà Tĩnh, Nghệ An; Luông Pha Băng, Hủa Phăn giáp với Lai Châu, Sơn La để vận chuyển vào Việt Nam. Đặc biệt, 05 huyện của 02 tỉnh Hủa Phăn, Luông Pha Băng là: Pắc xèng, Viêng Thong, Xiềng Khọ, Mường ít, Sốp Bâu giáp với Sơn La có số vụ vận chuyển ma túy vào nước ta cao nhất so với các địa bàn khác trên tuyến Việt – Lào cũng như cả nước. Nhiều nhóm MBVC ma túy qui mô lớn xâm nhập vào một số địa bàn có tuyến đường bộ thuận lợi như Bản Mống, Pa Háng, Ta Điếng... (Lóng Sập, Sơn La); Kim Đăm –Na Mèo (Thanh Hóa); Tương Dương (Nghệ An); Cầu Treo (Hà Tĩnh)... Tại các khu vực này các đối tượng phạm tội về ma túy của Việt Nam và Lào trốn truy nã lẩn trốn tiếp tục móc nối với các đối tượng khác hoạt động với phương thức, thủ đoạn táo tợn, nguy hiểm hơn như hình thành các nhóm vận chuyển ma túy có vũ trang, có lực lượng đi trước thăm dò; khi bị phát hiện chúng chống trả quyết liệt bằng vũ khí nóng để tẩu thoát... Các đường dây, đối tượng phạm tội về ma túy có sự nghiên cứu và lợi dụng triệt để các sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý của các cơ quan chức năng ở một số lĩnh vực để hoạt động phạm tội. Phương thức, thủ đoạn liên tục thay đổi, ngày càng tinh vi hơn. Các đối tượng thường hoạt động ở khu vực đường mòn giáp biên, sống chui lủi trong các lán, lều dựng tạm trên đồi; lợi dụng đường mòn, lối tắt biên giới địa hình hiểm trở, núi cao, rừng sâu, giao thông liên lạc khó khăn, khí hậu khắc nghiệt, dân cư thưa thớt, chủ yếu là đồng bào dân tộc ít người, đời sống vật chất và tinh thần còn nhiều khó khăn để MBVC  ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam.
Các đường dây tội phạm tìm cách vận chuyển ma túy qua các cửa khẩu chính ngạch hoặc các đường mòn, đường tiểu ngạch dọc biên giới. Tội phạm đã sử dụng các phương tiện giao thông chất lượng cao, điện thoại di động hiện đại để liên lạc, thậm chí sử dụng cả internet để quảng cáo, lôi kéo các đối tượng vào đường dây buôn bán ma túy.
Theo số liệu thống kê của Cục Cảnh sát ĐTTPMT cho thấy, trong 10 năm (2005-2014), trên tuyến Việt – Lào xảy ra 3.4818 vụ MBVC các chất ma túy (chiếm 24%) và 4.6975 đối tượng (chiếm 21%) trong cả nước; thu giữ 283,897 kg thuốc phiện, 1.437,94 kg heroine, 70,16 kg+ 947.775 viên ma túy tổng hợp, 307,42 kg cần sa khô + 48,6 kg cần sa tươi; hàng năm giao động từ 2.538 vụ đến 4.278 vụ; từ 3.542 đến 5.750 đối tượng .  
Để đấu tranh có hiệu quả với tội phạm về ma túy trên tuyến đường bộ biên giới Việt – Lào, Công an các đơn vị, địa phương, đặc biệt là lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT đã tiến hành rà soát lại toàn bộ các đường dây, đối tượng nghi vấn MBVC ma túy qua biên giới; thống kê các đối tượng truy nã về ma túy nghi trốn sang nước ngoài để lên phương án đấu tranh triệt phá. Lực lượng Cảnh ĐTTPMT các tỉnh trên tuyến đã tiến hành đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, trong đó chú trọng các biện pháp nghiệp vụ cơ bản, qua đó nắm chắc tình hình, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng MBVC trái phép các chất ma túy trên tuyến; đẩy mạnh lập các chuyên án để phá các đường dây MBVC ma túy với số lượng lớn qua biên giới. Trong 10 năm (2005-2014) chỉ riêng lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT trên tuyến đường bộ biên giới Việt – Lào đã xác lập 3.366 chuyên án, đã phá 3.283 chuyên án . Kết quả này đã góp phần quan trọng vào công tác phòng ngừa, đấu tranh làm giảm tình hình tội phạm về ma túy trên tuyến nói riêng, cả nước nói chung.
Đặc biệt, để đấu tranh có hiệu quả tội phạm MBVC ma túy trên đường bộ tuyến biên giới Việt – Lào, lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT đã chú trọng phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong và ngoài ngành như Bộ đội biên phòng, Hải quan, An ninh, Cảnh sát QLHC về TTXH, Cảnh sát Cơ động, Cảnh sát giao thông (CSGT)… Nội dung phối hợp chủ yếu là trao đổi thông tin về tình hình hoạt động của các đối tượng MBVC trái phép chất ma túy; tình hình về địa bàn, đối tượng; về phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm; chia sẻ thông tin và phối hợp trong điều tra, khám phá án; trong truy bắt đối tượng, trong tuần tra, kiểm soát trên địa bàn… Cụ thể, lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH trong việc rà soát, thu thập các thông tin về các đối tượng hoạt động trên địa bàn qua công tác quản lý nhân khẩu, hộ khẩu, tạm trú, tạm vắng; những đối tượng đã bị xử lý vi phạm hành chính về ma túy; những người có quan hệ với đối tượng phạm tội về ma túy; đối tượng nghiện ma túy; đối tượng phạm tội từ nơi khác đến nghi vấn hoạt động MBVC trái phép chất ma túy… Chủ động phối hợp với lực lượng an ninh các cấp khai thác các thông tin có liên quan đến hoạt động của các đối tượng nghi vấn MBVC trái phép chất ma túy trên tuyến biên giới, đối tượng xuất cảnh, nhập cảnh qua các cửa khẩu…
Lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT thường xuyên phối hợp với lực lượng Hải quan tại các cửa khẩu; định kỳ hàng quý, sáu tháng giao ban trao đổi thông tin liên quan đến tình hình MBVC ma túy qua khu vực cửa khẩu, nhất là thông tin về ngành nghề, loại phương tiện, nguồn hàng, mặt hàng chủ yếu được khai thác, vận chuyển thường xuyên qua cửa khẩu có thể bị lợi dụng cất giấu ma túy; phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm về ma túy; xây dựng qui chế, kế hoạch, phương án phối hợp.  
Lực lượng Bộ đội biên phòng và Công an các tỉnh trên tuyến biên giới Việt – Lào trong những năm qua đã sát cánh, tích cực phối hợp phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm về ma túy đạt hiệu quả cáo; trong đó tập trung phối hợp trong việc trao đổi thông tin, tình hình tội phạm về ma túy trên tuyến đường bộ; xây dựng các kế hoạch điều tra cơ bản; trao đổi cung cấp thông tin, tài liệu về đối tượng; phối hợp trong điều tra, khám phá án; triệt xóa nhiều đường dây, tụ điểm ma túy phức tạp, được các cấp, các ngành ghi nhận và đánh giá cao.
Đặc biệt, lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT đã chú trọng phối hợp với lực lượng CSGT trong công tác nắm tình hình, cung cấp thông tin, trong tác chiến bắt giữ, dẫn giải đối tượng; đảm bảo ANTT trên các tuyến giao thông khi tiến hành phá án. Cụ thể, lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT đã phối hợp với CSGT các tỉnh trong khai thác các thông tin, tài liệu phục vụ điều tra cơ bản các tuyến hoạt động phức tạp về ma túy trên đường bộ, nhất là khu vực từ biên giới, cửa khẩu về địa bàn tiêu thụ hoặc trung chuyển ma túy; khai thác hồ sơ điều tra cơ bản của lực lượng CSGT về các tuyến giao thông; tình hình ANTT trên các tuyến; trong đăng ký, quản lý, lưu hành phương tiện giao thông... Hàng năm, qua quan hệ phối hợp, lực lượng CSGT các tỉnh biên giới Việt –Lào đã cung cấp hàng nghìn thông tin về tuyến giao thông, về phương tiện giao thông, về đối tượng nghi vấn hoạt động trên tuyến giao thông cho lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT phục vụ công tác nghiệp vụ, qua đó nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm ma túy; phối hợp xác minh phương tiện giao thông, chủ phương tiện giao thông có liên quan đến tội phạm về ma túy; phối hợp, trao đổi thông tin về đối tượng điều tra cơ bản; cung cấp, chuyển giao cho nhau thông tin tội phạm về ma túy; đối tượng phạm tội về ma túy đang hoạt động trên tuyến giao thông đường bộ… Trong đấu tranh chuyên án, lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT và CSGT luôn có sự phối hợp thường xuyên, chặt chẽ, nhất là các tình huống bắt giữ đối tượng trên đường vận chuyển; thu giữ, bảo vệ tang vật. Đây là một trong những phương án phá án rất hiệu quả khi sử dụng lực lượng công khai kiểm tra phương tiện để phát hiện tang vật, bắt giữ đối tượng; tạo sự bất ngờ, hạn chế được việc đối tượng chống trả, tiêu hủy tang vật, bỏ trốn, đảm bảo an toàn cho nhân dân và lực lượng làm nhiệm vụ. Vì vậy, rất nhiều chuyên án về ma túy trên tuyến đường bộ biên giới Việt – Lào đều có sự tham gia tích cực, hiệu quả của lực lượng CSGT. Lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT và lực lượng CSGT thường bàn bạc, trao đổi các phương án tác chiến phù hợp với tính chất, các tình huống nghiệp vụ, đặc điểm của địa bàn giao thông, đồng thời tạo thuận lợi cho lực lượng trinh sát tiến các các biện pháp nghiệp vụ an toàn, hiệu quả. 
Tuy vậy, công tác phối hợp trong đấu tranh chống tội phạm MBVC ma túy trên đường bộ tuyến biên giới Việt – Lào trong những năm qua vẫn còn những tồn tại, hạn chế. 
Tuyến đường bộ biên giới Việt – Lào có phạm vi rất rộng, liên quan đến nhiều tỉnh, địa hình phức tạp do đó việc phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài ngành Công an gặp nhiều khó khăn. Công tác phối hợp trao đổi thông tin giữa các đơn vị, địa phương trên tuyến còn nhiều bất cập, chưa cởi mở; mối quan hệ phối hợp giữa các lực lượng chuyên trách phòng, chống ma túy của Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan cũng như giữa các cơ quan chức năng Việt Nam và nước bạn chưa thường xuyên, thiếu qui chế phù hợp, vẫn còn theo vụ việc nên chưa đáp ứng được yêu cầu. Các cơ quan chức năng chưa thực sự chú ý kiểm tra để phát hiện ma túy, chủ yếu là do lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT có thông tin và yêu cầu phối hợp kiểm tra mới tiến hành kiểm tra và phát hiện ra đối tượng MBVC ma túy. Công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát xuất nhập cảnh, kiểm tra hành lý, hàng hóa của lực lượng chức năng tại các cửa khẩu có lúc còn lỏng lẻo; ý thức của một số cán bộ chưa cao, chưa nhiệt tình, trách nhiệm trong phối hợp; các phương tiện chưa đáp ứng yêu cầu nên không phát hiện kịp thời các đối tượng cất giấu, vận chuyển ma túy trái phép...
Trong những năm tới hoạt động tội phạm MBVC ma túy trên đường bộ biên giới Việt – Lào vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn và có xu hướng gia tăng cả về tính chất và mức độ; phương thức, thủ đoạn của các đối tượng phạm tội ngày càng tinh vi, xảo quyệt, thường xuyên thay đổi để đối phó lại các biện pháp đấu tranh trấn áp của các lực lượng chức năng. Tội phạm ma túy sẽ ngày càng triệt để lợi dụng các thành tựu của khoa học kỹ thuật, công nghệ để thực hiện hành vi phạm tội. Với tính chất nghiêm khắc của hình phạt với tội phạm về ma túy, sẽ tiếp tục xảy ra nhiều vụ các đối tượng sử dụng vũ khí nóng để chống trả táo bạo, quyết liệt vào lực lượng chức năng thực thi pháp luật.
Để nâng cao hiệu quả công tác phối hợp trong đấu tranh phòng chống tội phạm MBVC trái phép chất ma túy trên tuyến đường bộ biên giới Việt – Lào, theo chúng tôi cần thực hiện tốt một số giải pháp sau đây: 
- Một là, lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT các cấp và các lực lượng trên địa bàn cần tiếp tục duy trì, tổ chức tốt việc quán triệt thực hiện các chủ trương, chính sách, nghị quyết, chương trình, kế hoạch liên quan đến đấu tranh phòng, chống ma túy của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Bộ Công an, đặc biệt là Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm và Chương trình quốc gia phòng chống ma túy giai đoạn 2012-2015; Chỉ thị số 21-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa X) về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trong tình hình mới; Quyết định số 1203/QĐ-TTg ngày 31/8/2012 phê duyệt chương trình quốc gia phòng, chống ma túy giai đoạn 2012-2015
- Hai là, đẩy mạnh công tác nắm tình hình, nghiên cứu, đánh giá dự báo về xu hướng, diễn biến về hoạt động của các loại tội phạm về ma túy; trong đó, tập trung phân tích, đánh giá lại toàn bộ và toàn diện về đối tượng, các tuyến, địa bàn trọng điểm phức tạp, các đường dây, ổ nhóm, tụ điểm phức tạp về tội phạm về MBVC ma túy cần tập trung đấu tranh... Đây là cơ sở để chủ động tham mưu cho các cấp ủy, chính quyền triển khai có hiệu quả các chương trình, kế hoạch đấu tranh phòng, chống ma túy; đồng thời cũng là cơ sở để tổ chức phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài ngành Công an trong phòng chống tội phạm MBVC trái phép chất ma túy trên tuyến.  
- Ba là, các lực lượng phối hợp, nhất là các lực lượng chuyên trách phòng chống tội phạm về ma túy của Bộ đội biên phòng, Hải quan và lực lượng Cảnh sát ĐTTPMT cần xây dựng qui chế cụ thể đối với từng lực lượng, từng thời điểm, từng địa bàn trọng điểm trên tuyến đường bộ. Nội dung qui chế phải xác định rõ phần việc, trách nhiệm của mỗi bên; chú ý nội dung phối hợp về thông tin liên quan đến địa bàn, đối tượng, phương thức, thủ đoạn của tội phạm; định kỳ tổ chức giao ban, rút kinh nghiệm để sự phối hợp đi vào thực chất, hiệu quả.    
Trong việc tổ chức triệt xóa tụ điểm, đường dây cần bên cạnh đảm bảo các yêu cầu bí mật nghiệp vụ cần huy động tối đa các lực lượng tham gia trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng. Phối hợp trong công tác nghiệp vụ tránh “thần bí hóa”; cần xây dựng phương án cụ thể cho từng lực lượng như sử dụng các phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ; tuần tra kiểm soát công khai; trong mật phục, tấn công trực diện; trong truy bắt đối tượng bỏ trốn... Đặc biệt, trong đấu tranh chống tội phạm MBVC ma túy trên tuyến giao thông đường bộ biên giới Việt – Lào cần hết sức chú trọng phối hợp chặt chẽ với lực lượng CSGT, nhất là khảo sát, nắm chắc địa bàn giao thông; tình hình ANTT trên tuyến; địa hình, địa vật; phương tiện hoạt động trên tuyến; nắm các đối tượng có liên quan thường xuyên di chuyển trên tuyến giao thông. Trong điều tra, khám phá án cần chú trọng phối hợp với lực lượng CSGT trong các tình huống nghiệp vụ cụ thể; trong tuần tra, kiểm soát; bảo vệ an toàn, ANTT tại địa điểm phá án; việc huy động phương tiện; kiểm tra người và phương tiện trên tuyến giao thông...  
- Bốn là, cần chú trọng phối hợp thành lập các tổ công tác tuần tra kiểm soát phát hiện, bắt giữ tội phạm MBVC ma túy trên các tuyến đường bộ, nhất là các quốc lộ trọng điểm, tại địa bàn biên giới, cửa khẩu đường bộ. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh quan hệ hợp tác trong đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy với nước bạn Lào để các mối quan hệ phối hợp ngày càng đi vào chiều sâu và đạt hiệu quả cao.

[1] Báo cáo tổng kết tình hình công tác đấu tranh phòng chống tội phạm về ma túy (2009-2014), Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy.

[2] Báo cáo của Trung tâm Thông tin chỉ huy - C42, Bộ Công an.

[3] Báo cáo tổng kết tình hình công tác đấu tranh phòng chống tội phạm về ma túy (2009-2014), Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy.

[4] Báo cáo đã dẫn. 

 

Đại tá, TS Đỗ Cảnh Thìn

Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu TPH & ĐTTP - HVCSND

 

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác